Czym jest afirmująca terapia par jednopłciowych
Terapia afirmująca - definicja
Terapia afirmująca to podejście psychoterapeutyczne, w którym orientacja seksualna i tożsamość osób LGBT+ są traktowane jako naturalna część różnorodności człowieka, a nie jako zaburzenie czy przyczyna problemów. Terapeuta pracuje z tym, z czym osoba lub para przychodzi, uwzględniając wpływ uprzedzeń i wykluczenia na jej życie.
Orientacja homoseksualna ani biseksualna nie jest zaburzeniem i nie jest czymś do leczenia. Takie stanowisko wynika ze współczesnej wiedzy psychologicznej i medycznej, a współczesne klasyfikacje chorób nie uznają orientacji seksualnej za zaburzenie.
Terapia par jednopłciowych w naszym centrum w Nowym Targu wygląda tak samo jak praca z każdą inną parą: zajmujemy się komunikacją, zaufaniem, bliskością i konfliktami. Jednocześnie wiemy, że pary jednopłciowe mierzą się z dodatkowymi obciążeniami, których inne pary często nie doświadczają.
Nasze stanowisko wobec tzw. terapii konwersyjnej
Mówimy to jasno: nasze centrum nie prowadzi i sprzeciwia się tzw. terapii konwersyjnej, nazywanej też reparatywną, czyli wszelkim próbom zmiany orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej. Takie praktyki nie mają podstaw naukowych i są szkodliwe. Mogą pogłębiać wstyd, lęk, depresję i poczucie odrzucenia.
Jeśli ktoś ma za sobą doświadczenie takich „terapii” lub presji na „zmianę”, może potrzebować wsparcia w przepracowaniu jej skutków. W takiej pracy pomocne bywają metody pracy z traumą i wstydem, o których piszemy na stronie terapia traumy.
Stres mniejszościowy - dodatkowe obciążenie dla związku
Stres mniejszościowy to przewlekłe napięcie, którego doświadczają osoby należące do grup narażonych na uprzedzenia. Nie wynika z samej orientacji, lecz z reakcji otoczenia na nią. Składa się z kilku elementów:
- doświadczenia odrzucenia lub wrogości - od przykrych komentarzy po wykluczenie z rodziny czy środowiska;
- oczekiwanie odrzucenia - stała czujność, analizowanie, komu można powiedzieć, a przy kim lepiej milczeć;
- ukrywanie się - pilnowanie słów, zaimków, zdjęć w telefonie, kontrolowanie gestów w miejscach publicznych;
- uwewnętrznione uprzedzenia - negatywne przekonania o sobie przejęte z otoczenia, na przykład poczucie, że własna miłość jest „gorsza”.
Ten stres nie zostaje za drzwiami domu. Może nasilać lęk, obniżać nastrój i zwiększać napięcie w związku. Partnerzy bywają na różnym etapie akceptacji siebie, co samo w sobie może prowadzić do konfliktów. Gdy stres przeradza się w stały niepokój lub przygnębienie, warto sięgnąć po pomoc - więcej o objawach na stronie lęk i napady paniki.
Związek w małej społeczności i coming out wobec rodziny
Ukrywanie związku
W mniejszych miejscowościach, także na Podhalu, wiele par jednopłciowych żyje w poczuciu, że „wszyscy wszystkich znają”. Bywa, że para przedstawia się jako współlokatorzy, unika wspólnych wyjść lub trzyma związek w tajemnicy przed pracą i sąsiadami. Takie życie „na pół gwizdka” kosztuje dużo energii.
Ukrywanie wpływa też na samą relację. Partner, który nie może być obecny na rodzinnych uroczystościach, może czuć się niewidzialny i mniej ważny. Z kolei osoba, która się ukrywa, często żyje w rozdarciu między lojalnością wobec partnera a lękiem przed utratą rodziny czy pozycji.
Coming out wobec rodziny
Coming out to proces, a nie jednorazowe wydarzenie. Każdy ma prawo zdecydować, komu, kiedy i w jaki sposób powie o swojej orientacji. Nie ma jednego właściwego tempa.
- warto zacząć od osób, które najpewniej przyjmą wiadomość życzliwie;
- dobrze mieć plan wsparcia na wypadek trudnej reakcji - zaufaną osobę, miejsce, do którego można pojechać;
- pierwsza reakcja rodziców często nie jest ostateczna, wielu potrzebuje czasu na oswojenie się;
- różnica w gotowości partnerów do coming outu wymaga rozmowy, a nie nacisku.
W terapii par pomagamy parom rozmawiać o tych różnicach bez wzajemnych oskarżeń. Rodzina pochodzenia to jeden z ważnych obszarów, który opisujemy też na stronie kryzys w małżeństwie i związku.
Kryzys w związku gejowskim lub lesbijskim
Pary jednopłciowe przeżywają kryzysy z tych samych powodów co inne: różnice w potrzebie bliskości, konflikty o pieniądze i obowiązki, zdrada, wypalenie, zmęczenie codziennością, decyzje o wspólnym mieszkaniu czy rodzicielstwie. Czasem związek gejowski czy związek lesbijski trafia na terapię po długim okresie wycofania i milczenia.
Specyficzne mogą być natomiast okoliczności: brak wzorców z rodziny, na których para mogłaby się oprzeć, mniejsze wsparcie otoczenia lub konieczność ukrywania kryzysu przed bliskimi, którzy nie wiedzą o związku. W efekcie partnerzy bywają dla siebie jedynym oparciem, co zwiększa presję na relację.
W terapii nie zakładamy, że problemy pary „wynikają z orientacji”. Szukamy wzorca, który para powtarza, i pomagamy go zmienić, korzystając między innymi z elementów terapii schematów oraz technik uważności i akceptacji z terapii ACT. Gdy decyzją jest rozstanie, wspieramy w tym procesie - więcej na stronie rozwód i rozstanie.
Uzależnienia w parach jednopłciowych
Uzależnienie może dotknąć każdą osobę, niezależnie od orientacji. Nie ma jednego „typowego” wzorca używania substancji w środowisku LGBT+ i unikamy takich uogólnień. To, co warto uwzględnić, to rola stresu mniejszościowego: alkohol, substancje czy inne zachowania bywają sposobem na zagłuszenie lęku, wstydu lub samotności.
Dla części osób trudnością jest też to, że życie towarzyskie, w którym mogły być sobą, toczyło się w miejscach związanych z alkoholem. Po leczeniu pojawia się wtedy pytanie, jak budować relacje i bliskość bez picia. W terapii odpowiadamy na nie indywidualnie, bez stereotypów.
Jeśli uzależnienie dotyczy jednego z partnerów, pomagamy zarówno osobie uzależnionej, jak i partnerowi, także w formie terapii pary. Więcej na stronach leczenie uzależnień i terapia par przy uzależnieniu.
Przemoc w parach jednopłciowych
Przemoc zdarza się w związkach jednopłciowych tak samo jak w innych. Bywa trudniej ją rozpoznać i o niej powiedzieć, bo funkcjonuje mit, że „między dwiema kobietami” czy „między dwoma mężczyznami” to nie jest przemoc. To nieprawda. Za przemoc zawsze odpowiada osoba, która ją stosuje.
Specyficzną formą kontroli bywa groźba ujawnienia orientacji rodzinie, pracodawcy lub znajomym. To również jest przemoc psychiczna. Osoba doznająca przemocy może bać się, że nie zostanie potraktowana poważnie lub spotka się z uprzedzeniami, dlatego zwleka z szukaniem pomocy.
Gdy w relacji jest przemoc, nie prowadzimy wspólnej terapii pary, dopóki przemoc nie ustanie, a ocena bezpieczeństwa na to nie pozwoli. Najpierw bezpieczeństwo i pomoc indywidualna. Więcej na stronach przemoc i plan bezpieczeństwa.
Pomoc w zagrożeniu
W bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112. Całodobowo pomaga Niebieska Linia: 800 120 002. W kryzysie emocjonalnym możesz zadzwonić pod 116 123 lub 800 70 22 22 - oba numery działają całodobowo i bezpłatnie. Osoby niepełnoletnie mogą dzwonić pod 116 111.
Psycholog LGBT w Nowym Targu - jak pomagamy
W naszym centrum pracują psychoterapeuci z różnych dziedzin, którzy pracują w podejściu afirmującym. Przyjmujemy pary jednopłciowe i osoby LGBT+ z Nowego Targu i całego Podhala, z pełnym poszanowaniem poufności.
- Terapia par jednopłciowych - komunikacja, zaufanie, bliskość, kryzys, decyzje o przyszłości, po ocenie bezpieczeństwa.
- Terapia indywidualna - stres mniejszościowy, wstyd, lęk, depresja, coming out, relacje z rodziną.
- Praca z traumą - doświadczenia odrzucenia, przemocy lub szkodliwych prób „zmiany” orientacji.
- Terapia uzależnień i zapobieganie nawrotom, z uwzględnieniem kontekstu życia osoby lub pary.
Nie potrzeba skierowania. Zadzwoń: 18 307 01 11 lub napisz przez stronę kontakt. Więcej tematów w dziale relacje i związki.
Najczęstsze pytania o terapię par jednopłciowych
Czy w Nowym Targu jest psycholog, który pracuje z osobami LGBT?
Tak. W naszym centrum w Nowym Targu pracujemy w podejściu afirmującym z osobami LGBT+ i parami jednopłciowymi. Orientacji nie traktujemy jako problemu, a spotkania są poufne.
Czym terapia par jednopłciowych różni się od terapii innych par?
Metody i cele są takie same: komunikacja, zaufanie, bliskość, rozwiązywanie konfliktów. Różnica polega na tym, że terapeuta uwzględnia stres mniejszościowy, ukrywanie związku czy relacje z rodziną, która może nie akceptować związku.
Czy prowadzicie terapię zmiany orientacji?
Nie. Nie prowadzimy i sprzeciwiamy się tzw. terapii konwersyjnej. Orientacja seksualna nie jest zaburzeniem, a próby jej zmiany są szkodliwe. Pomagamy natomiast osobom, które takich prób doświadczyły.
Związek lesbijski w kryzysie - od czego zacząć?
Od rozmowy o tym, co się zmieniło i czego każda z partnerek potrzebuje. Jeśli rozmowy kończą się kłótnią lub milczeniem, dobrym krokiem jest konsultacja pary. Pierwsze spotkanie trwa 50-60 minut i służy poznaniu sytuacji oraz ocenie, czy wspólna praca jest bezpieczna.
Czy można przyjść na terapię bez partnera lub partnerki?
Tak. Terapia indywidualna pomaga w sprawach związku, coming outu, stresu mniejszościowego czy lęku. Partner lub partnerka może dołączyć później, jeśli wspólnie uznacie to za pomocne.
Czy przemoc w związku jednopłciowym to też przemoc domowa?
Tak, przemoc w związku jest przemocą niezależnie od płci partnerów. Można szukać pomocy, dzwoniąc na całodobową Niebieską Linię 800 120 002, a w zagrożeniu pod 112. Przy przemocy najpierw dbamy o bezpieczeństwo, a nie o wspólną terapię.
Czy moja orientacja zostanie zachowana w tajemnicy?
Tak. Wszystko, co mówisz na terapii, objęte jest tajemnicą zawodową. Przyjmujemy przy ul. Kilińskiego 1 w Nowym Targu, od poniedziałku do piątku 8:00-18:00 i w soboty 9:00-14:00, bez skierowania.