Pomoc psychologiczna w kryzysie psychicznym

Czym jest kryzys psychiczny i kiedy szukać pomocy

Kryzys może przyjść nagle, na przykład po stracie bliskiej osoby, wypadku, rozstaniu czy utracie pracy. Może też narastać powoli: miesiącami przeciążenia, bezsenności, samotności albo po nawrocie objawów, które wydawały się już za Tobą.

Pomoc psychologiczna w kryzysie ma jeden główny cel: przywrócić Ci poczucie bezpieczeństwa i wpływu. Nie trzeba mieć diagnozy ani „wystarczająco poważnego” powodu, żeby poprosić o rozmowę. Jeśli czujesz, że dłużej nie dajesz rady samotnie z tym, co się dzieje, to jest dobry moment.

Kryzys psychiczny - objawy, na które warto zwrócić uwagę

Objawy kryzysu psychicznego pojawiają się zarówno w ciele, jak i w myślach, emocjach oraz zachowaniu. Nie muszą wystąpić wszystkie naraz. Ważniejsze od liczby objawów jest to, czy utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Ciało

• kłopoty ze snem: trudność z zaśnięciem, wybudzanie w nocy, poranne zmęczenie,
• kołatanie serca, ucisk w klatce piersiowej, spięte mięśnie, bóle głowy,
• zmiana apetytu, wyczerpanie mimo odpoczynku.

Emocje i myśli

• silny niepokój albo przeciwnie, odrętwienie i poczucie odcięcia,
• natrętne myśli o tym, co się wydarzyło, trudność ze skupieniem,
• poczucie beznadziei, winy lub bycia ciężarem dla innych.

Zachowanie

• wycofanie z kontaktów, unikanie pracy lub obowiązków,
• sięganie po alkohol, leki uspokajające lub inne substancje, żeby „wyłączyć” napięcie,
• wybuchy złości, płacz bez wyraźnego powodu, trudność z podejmowaniem decyzji.

U osób po leczeniu uzależnienia kryzys emocjonalny często poprzedza nawrót picia alkoholu. Dlatego traktujemy go jako ważną informację, a nie powód do wstydu.

Na czym polega interwencja kryzysowa

Interwencja kryzysowa to krótkoterminowa, ukierunkowana pomoc psychologiczna. Nie zaczyna się od analizy całego życia, tylko od tego, co dzieje się teraz. Psycholog w kryzysie pomaga uporządkować sytuację, obniżyć napięcie i zaplanować najbliższe dni.

1. Bezpieczeństwo i kontakt

   Sprawdzamy, czy nic Ci teraz nie zagraża, kto może Cię wesprzeć i co jest najpilniejsze. Ustalamy, co zrobić, jeśli napięcie wzrośnie.

2. Stabilizacja układu nerwowego

   Uczymy prostych sposobów regulacji: spokojnego oddechu, uziemienia w ciele, krótkich przerw. Pomagają one wrócić do poczucia, że masz wpływ.

3. Nazwanie tego, co się dzieje

   Porządkujemy fakty, emocje i myśli. Samo zrozumienie mechanizmu kryzysu często przynosi ulgę.

4. Plan na najbliższy czas

   Wspólnie tworzymy konkretny plan: sen, posiłki, kontakt z bliskimi, obowiązki, które można odłożyć, i sygnały, przy których warto wrócić po pomoc.

5. Decyzja o dalszej terapii

   Gdy sytuacja się uspokoi, oceniamy, czy potrzebna jest dłuższa psychoterapia, i jakie podejście najlepiej pasuje do Twoich potrzeb.

Interwencja kryzysowa nie zastępuje pomocy doraźnej w stanie zagrożenia życia. Jest natomiast dobrym pierwszym krokiem, gdy czujesz, że sytuacja Cię przerasta, ale możesz umówić się na spotkanie.

Rodzaje kryzysów, z którymi pomagamy

Każdy kryzys ma swoją historię, ale niektóre wzorce powtarzają się często. Poniżej krótki przewodnik po obszarach, którymi zajmujemy się w naszym centrum. Na każdej podstronie znajdziesz więcej informacji.

Nawracająca depresja

Obniżony nastrój, brak energii i utrata radości mogą wracać, nawet po dobrym okresie. Na stronie o nawracającej depresji i zapobieganiu jej nawrotom opisujemy wczesne sygnały i sposoby wzmacniania odporności.

Napady paniki i lęk

Nagły, silny lęk z objawami z ciała potrafi bardzo przestraszyć. Wyjaśniamy, jak działa ten mechanizm i jak wygląda leczenie napadów paniki i terapia lęku.

Trauma i jej skutki

Trudne doświadczenia mogą wracać w postaci wspomnień, koszmarów czy ciągłej czujności. Więcej o tym, jak pracujemy, przeczytasz na stronie terapia traumy i PTSD.

Wypalenie i przewlekły stres

Długotrwałe przeciążenie prowadzi do wyczerpania, cynizmu i poczucia, że nic nie ma sensu. Zobacz, jak rozpoznać wypalenie zawodowe i przewlekły stres.

Bezsenność

Brak snu pogłębia każdy kryzys i utrudnia regulację emocji. Opisujemy, jak pomaga psychoterapia bezsenności (CBT-I).

Kryzys a nawrót uzależnienia

Silny stres, strata czy samotność to jedne z najczęstszych wyzwalaczy powrotu do picia lub używania substancji. Dlatego łączymy pomoc w kryzysie z zapobieganiem nawrotom.

Co możesz zrobić dla siebie już dziś

W kryzysie układ nerwowy pracuje w trybie alarmu. Małe, powtarzalne czynności pomagają mu się uspokoić. Nie chodzi o to, żeby od razu poczuć się dobrze, tylko żeby odrobinę obniżyć napięcie.

• Wydłużony wydech. Kilka spokojnych oddechów, w których wydech jest dłuższy niż wdech, sygnalizuje ciału, że może zwolnić.
• Uziemienie. Poczuj stopy na podłodze, nazwij pięć rzeczy, które widzisz, i trzy, które słyszysz.
• Jeden kontakt. Napisz lub zadzwoń do jednej zaufanej osoby. Nie musisz mówić wszystkiego.
• Podstawy. Woda, prosty posiłek, krótki spacer, próba odpoczynku o stałej porze.
• Mniej na dziś. Odłóż decyzje, które mogą poczekać. Kryzys to nie jest czas na wielkie zmiany.
• Ostrożnie z alkoholem. Picie może chwilowo przytępić emocje, ale zwykle nasila lęk, pogarsza sen i przedłuża kryzys.

Jeśli mimo tych kroków napięcie nie spada albo pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy, skorzystaj z numerów podanych wyżej. Szukanie pomocy to przejaw troski o siebie.

Jak pomagamy w kryzysie w Nowym Targu

Nasze centrum przyjmuje osoby dorosłe z całego Podhala, bez skierowania. Pracują u nas specjaliści z różnych dziedzin: psychoterapeuci, specjaliści terapii uzależnień oraz specjaliści neuropsychologii i neuroregulacji.

Pierwsza konsultacja

Trwa 50-60 minut. Rozmawiamy o tym, co się dzieje, oceniamy bezpieczeństwo i ustalamy najbliższe kroki. Nie musisz się specjalnie przygotowywać. Szczegóły opisujemy na stronie jak przebiega leczenie.

Plan wsparcia

Po etapie stabilizacji, który trwa zwykle 4-8 tygodni, proponujemy dalszą pracę, jeśli jest potrzebna. Sesje odbywają się zwykle raz w tygodniu. Korzystamy z podejść o dobrze opisanych podstawach, takich jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT), terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) czy EMDR przy traumie.

Uzupełnienie psychoterapii

Po kwalifikacji, jako uzupełnienie psychoterapii, możemy zaproponować biofeedback HRV i neurofeedback, które wspierają naukę regulacji napięcia.

Bliscy

Kryzys dotyka całą rodzinę. Oferujemy konsultacje dla bliskich oraz terapię dla par i rodzin. Chcesz się umówić? Zadzwoń: 18 307 01 11 lub przejdź do strony kontakt z centrum.

Wszystkie tematy w dziale

• Stany depresyjne
• Nawracająca depresja
• Terapia traumy
• Trauma z dzieciństwa
• Trauma rodowa
• Wypalenie i stres
• Bezsenność
• Lęk i strach - przegląd
• Napady paniki

Najczęstsze pytania o pomoc w kryzysie