Uzależnienie od mefedronu i syntetycznych katynonów

Czym jest uzależnienie od mefedronu

Mefedron (potocznie „mefa”) należy do syntetycznych katynonów, czyli substancji chemicznie spokrewnionych z naturalnym stymulantem z liści khatu. Do tej samej grupy należą m.in. 3-CMC i 4-CMC, które pojawiają się na rynku jako kolejne odmiany. Skład takich produktów bywa nieprzewidywalny, więc trudno przewidzieć ich działanie.

Katynony działają jak stymulanty: zwiększają w mózgu ilość dopaminy, noradrenaliny i serotoniny. Dają krótkotrwałe pobudzenie, euforię i poczucie bliskości z innymi. Efekt jest jednak krótki, a spadek po nim wyraźny, co sprzyja szybkiemu powtarzaniu i rozwojowi uzależnienia.

Jak rozwija się uzależnienie od mefedronu

Wiele osób zaczyna od używania na imprezach lub w towarzystwie. Mefedron szybko jednak zmienia swoją rolę: z „dodatku do zabawy” staje się sposobem na zmęczenie, samotność, nudę czy napięcie. Przerwy między epizodami się skracają, a coraz trudniej sobie wyobrazić weekend bez niego.

Kompulsywność i ciągi

Charakterystyczne dla katynonów jest kompulsywne powtarzanie: trudno przestać, dopóki substancja się nie skończy. Noce bez snu przechodzą w dni wyczerpania, a zjazd z obniżonym nastrojem, lękiem i poczuciem pustki sam staje się powodem, by sięgnąć ponownie.

Sygnały, że używanie wymyka się spod kontroli

• używanie trwa dłużej, niż było planowane, a myśl o przerwie budzi niepokój;
• pojawia się silny, trudny do opanowania głód, także między epizodami;
• ciągi obejmują całe noce, a potem kilka dni odsypiania i złego samopoczucia;
• narasta lęk, podejrzliwość, poczucie bycia obserwowanym;
• pojawiają się długi, ukrywanie, konflikty i zaniedbanie obowiązków;
• kolejne postanowienia „koniec z tym” nie wytrzymują długo.

Te sygnały nie służą do samodzielnej diagnozy. Są zaproszeniem do rozmowy ze specjalistą, który pomoże spokojnie ocenić sytuację.

Ryzyka zdrowotne i psychiczne mefedronu

Sen

Katynony mocno rozregulowują sen. Po ciągu sen bywa płytki, przerywany, pełen niepokojących snów, a bezsenność utrzymuje się często dłużej niż samo używanie. Niewyspanie z kolei nasila głód i lęk, dlatego sen jest jednym z pierwszych obszarów pracy w terapii. Więcej na stronie o bezsenności.

Lęk, paranoja i objawy psychotyczne

Częste są stany lękowe, napady paniki, nadmierna czujność i podejrzliwość. Przy intensywnym używaniu mogą pojawić się objawy psychotyczne: przekonanie o prześladowaniu, omamy, silne pobudzenie. Takie objawy wymagają pilnej konsultacji psychiatrycznej. Jeśli po odstawieniu dominuje lęk, pomocna może być strona o napadach paniki i lęku.

Serce, temperatura ciała, odwodnienie

Mefedron przyspiesza pracę serca, podnosi ciśnienie i może powodować przegrzanie organizmu, zaburzenia rytmu serca i drgawki. Ryzyko rośnie przy długich ciągach, braku snu, łączeniu z alkoholem lub innymi substancjami oraz przy nieznanym składzie produktu.

Nastrój, pamięć, relacje

Po okresie intensywnego używania częste są obniżony nastrój, anhedonia (trudność w odczuwaniu przyjemności), problemy z koncentracją i pamięcią. W relacjach pojawia się wycofanie, drażliwość, konflikty. Te skutki zwykle stopniowo się zmniejszają, gdy używanie się kończy, a terapia pomaga ten proces wspierać.

Odstawienie mefedronu i głód

Objawy odstawienia katynonów są głównie psychiczne: wyczerpanie, bezsenność lub nadmierna senność, obniżony nastrój, lęk, drażliwość, trudności z koncentracją i bardzo silny głód. U części osób pojawiają się myśli rezygnacyjne lub samobójcze, dlatego pierwsze tygodnie wymagają wsparcia.

Jeśli mefedron był łączony z alkoholem, lekami uspokajającymi, nasennymi, GHB lub opioidami, odstawienie tych substancji po dłuższym używaniu może być groźne i wymaga oceny lekarza, a czasem detoksu w warunkach medycznych. Nie podajemy instrukcji samodzielnego odstawiania.

Głód mefedronu bywa opisywany jako jeden z najsilniejszych wśród stymulantów. Warto wiedzieć, że pojedyncza fala głodu narasta, osiąga szczyt i opada, zwykle w ciągu kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Technika „surfowania na fali głodu” pomaga przetrwać ten czas bez działania. Więcej na stronie o radzeniu sobie z głodem.

Nawroty w uzależnieniu od mefedronu: typowe wyzwalacze

Odsetek nawrotów w uzależnieniach szacuje się na 40-60%, podobnie jak w innych chorobach przewlekłych, na przykład nadciśnieniu czy astmie. Przy katynonach szczególnie częste wyzwalacze to:

• kontakt z osobami i miejscami związanymi z używaniem, a także wiadomości i komunikatory;
• alkohol, który obniża kontrolę i często otwiera drogę do mefedronu;
• samotność i nuda, zwłaszcza wieczorami i w weekendy;
• bezsenność i zmęczenie po zakończonym ciągu;
• trudne emocje: wstyd, poczucie winy, lęk, konflikt w związku;
• myśl „tylko jeden raz”, typowa dla mentalnego etapu nawrotu.

Nawrót zwykle przebiega etapami: emocjonalnym, mentalnym i fizycznym. Po wpadce ważne jest, by nie ulec myśli „i tak już wszystko zepsute”, czyli efektowi naruszenia abstynencji opisanemu przez G.A. Marlatta i J.R. Gordona. Konkretne kroki opisujemy w poradniku co zrobić po wpadce.

Jak pomagamy w leczeniu uzależnienia od mefedronu w Nowym Targu

W naszym centrum pracują psychoterapeuci i specjaliści terapii uzależnień, wspierani przez specjalistów neuropsychologii i neuroregulacji. Terapia jest indywidualna, a w razie potrzeby obejmuje pary i rodziny.

• Pierwsza konsultacja. Trwa 50-60 minut. Omawiamy wzorzec używania, sen, nastrój, łączenie substancji i bezpieczeństwo. Oceniamy, czy najpierw potrzebna jest pomoc lekarska lub psychiatryczna.
• Stabilizacja. Zwykle 4-8 tygodni: praca z głodem, porządkowanie snu i rytmu dnia, ograniczanie kontaktu z wyzwalaczami.
• Psychoterapia. Terapia poznawczo-behawioralna, terapia schematów i ACT, a przy doświadczeniach traumatycznych także terapia EMDR.
• Zapobieganie nawrotom. Model Marlatta i Gordona oraz MBRP, czyli uważność w zapobieganiu nawrotom. Szczegóły na stronie zapobieganie nawrotom.
• Program SNNRZ. Autorski System Neuro-Narracyjnej Regulacji i Zmiany z psychoedukacją o neurobiologii głodu, kartami pracy i pisemnym planem zapobiegania nawrotom.
• Metody neuro jako uzupełnienie. Po kwalifikacji neurofeedback i biofeedback, np. trening HRV wspierający regulację napięcia, zawsze jako dodatek do psychoterapii.

Przyjmujemy osoby z Nowego Targu i całego Podhala. Umów konsultację pod numerem 18 307 01 11 lub przez stronę kontakt. Przegląd innych substancji znajdziesz na stronie o leczeniu uzależnienia od narkotyków.

Dla bliskich osoby używającej mefedronu

Bliscy często widzą nagłe zmiany: nieprzespane noce, rozdrażnienie, podejrzliwość, wycofanie, znikające pieniądze. Naturalne są lęk, złość i bezradność.

Konsultacja dla rodziny ma sens nawet wtedy, gdy osoba używająca nie jest gotowa na leczenie. Podejście CRAFT uczy, jak rozmawiać i reagować, i badania pokazują, że zwiększa szansę na podjęcie terapii w porównaniu z konfrontacją. Więcej na stronie pomoc dla bliskich. Rodzice mogą zadzwonić do Pomarańczowej Linii: 801 14 00 68.

Jeśli bliska osoba jest silnie pobudzona, ma objawy psychotyczne lub zagraża sobie albo innym, dzwoń pod 112.

Najczęstsze pytania o uzależnienie od mefedronu