Czym jest SNNRZ - program terapii nawrotów
SNNRZ - definicja
SNNRZ (System Neuro-Narracyjnej Regulacji i Zmiany) to autorski program terapii nawrotów w uzależnieniach i kryzysach psychicznych, opracowany w zespole centrum Nawroty.pl. Łączy terapię poznawczo-behawioralną (CBT), terapię schematów, wiedzę o przywiązaniu, uważność w zapobieganiu nawrotom (MBRP) oraz psychoedukację o neurobiologii stresu i głodu. Przebiega w pięciu etapach i kończy się pisemnym planem zapobiegania nawrotom.
Nawrót rzadko jest jednym zdarzeniem. Zwykle poprzedza go ciąg zmian: w śnie, w napięciu, w myślach, w relacjach. Program terapii nawrotów SNNRZ powstał po to, żeby te zmiany uporządkować i dać Ci narzędzia na każdy z tych poziomów.
Nazwa mówi o trzech filarach. „Neuro” oznacza pracę z ciałem i układem nerwowym: snem, pobudzeniem, reakcją na stres. „Narracja” to opowieść, którą człowiek tworzy o sobie i o nałogu lub kryzysie. „Regulacja i zmiana” to konkretne umiejętności, które pozwalają przejść od rozumienia do działania.
Program stosujemy w naszym centrum u osób po nawrocie picia, używania substancji lub zachowań kompulsywnych, a także u osób z nawracającą depresją i lękiem. Szczegółowy opis założeń znajdziesz na stronie snnrz.pl.
Dla kogo jest System Neuro-Narracyjnej Regulacji i Zmiany
SNNRZ przygotowano z myślą o osobach, które już próbowały zmiany i wiedzą, że sama wiedza nie wystarcza. Często są to osoby po terapii odwykowej, po kilku okresach abstynencji przerwanych nawrotem albo po kolejnym epizodzie depresji.
- osoby po nawrocie picia alkoholu lub używania substancji, także po długiej abstynencji,
- osoby, które ukończyły leczenie stacjonarne i szukają terapii pogłębionej po odwyku,
- osoby z uzależnieniami behawioralnymi, np. hazardem,
- osoby z nawracającą depresją, lękiem lub przewlekłym stresem, które zauważają powtarzający się schemat,
- osoby, u których nałóg splata się z trudnymi doświadczeniami z przeszłości.
Nawrót traktujemy jako informację, a nie porażkę. Pokazuje, które elementy dotychczasowej pomocy nie zadziałały wystarczająco i gdzie warto wzmocnić ochronę.
Pięć etapów programu SNNRZ
Każdy etap ma swoje cele, typowe działania, przykładowe narzędzia i sposób sprawdzania postępu. Kolejność jest przemyślana, ale nie sztywna: jeśli w trakcie pracy pojawi się kryzys, wracamy do stabilizacji, a potem idziemy dalej.
-
Etap 1. Stabilizacja
Cele: bezpieczeństwo, uporządkowanie codzienności, zmniejszenie ryzyka kolejnego epizodu. To fundament, bez którego głębsza praca łatwo się rozsypuje. Faza stabilizacji trwa zwykle 4-8 tygodni.
Co się dzieje: zbieramy wywiad, ustalamy, co poprzedziło nawrót, i tworzymy tymczasowy plan na trudne chwile. Jeśli po dłuższym piciu lub przyjmowaniu leków uspokajających potrzebna jest pomoc medyczna, kierujemy do lekarza, bo gwałtowne odstawienie alkoholu lub benzodiazepin może być groźne.
Przykładowe narzędzia: dzienniczek głodu i nastroju, plan dnia, higiena snu, psychoedukacja o głodzie alkoholowym i o tym, że fala głodu narasta, osiąga szczyt i opada, zwykle w ciągu kilkunastu do kilkudziesięciu minut.
Jak mierzymy postęp: liczba dni bez epizodu, częstotliwość i siła głodu w dzienniczku, regularność snu, samoocena napięcia na prostych skalach.
-
Etap 2. Neuromodulacja
Cele: nauczyć się regulować pobudzenie układu nerwowego, zanim przerodzi się ono w głód, atak paniki czy wybuch złości.
Co się dzieje: ćwiczymy techniki oddechowe, uważność i rozpoznawanie sygnałów z ciała. U części osób, po kwalifikacji, program uzupełniamy o metody wspierające regulację: badanie QEEG, neurofeedback i biofeedback HRV albo stymulację tDCS. Są one dodatkiem do psychoterapii, nie jej zamiennikiem.
Przykładowe narzędzia: ćwiczenia MBRP, w tym „surfowanie na fali głodu”, trening oddechu, skanowanie ciała, karty rozpoznawania sygnałów stresu.
Jak mierzymy postęp: umiejętność obniżenia napięcia w określonym czasie, zapis w dzienniczku, a przy biofeedbacku także obserwacja parametrów z kolejnych sesji.
-
Etap 3. Narracja
Cele: zrozumieć, jaką rolę pełniło picie, substancja lub zachowanie w Twoim życiu i jaka opowieść o sobie podtrzymuje błędne koło.
Co się dzieje: pracujemy z przekonaniami typu „nie zasługuję”, „muszę radzić sobie bez niczyjej pomocy”, a także z efektem naruszenia abstynencji, czyli myślą „i tak już wszystko zepsute”. Sięgamy po terapię schematów i wiedzę o przywiązaniu, żeby zobaczyć, skąd wzięły się te wzorce.
Przykładowe narzędzia: linia życia, mapa sytuacji wysokiego ryzyka, praca z trybami schematów, karty pracy do domu z pytaniami do refleksji.
Jak mierzymy postęp: zmiana w nasileniu kluczowych przekonań na skalach, umiejętność rozpoznania własnego trybu w trudnej sytuacji, notatki z zadań domowych.
-
Etap 4. Resocjalizacja
Cele: odbudowa ról i relacji: w rodzinie, pracy, wśród znajomych, a także nauka funkcjonowania w miejscach, gdzie alkohol jest obecny.
Co się dzieje: ćwiczymy asertywne odmawianie, rozmowy z bliskimi, planowanie powrotu do obowiązków. Jeśli to pomocne, zapraszamy bliskich na wspólną sesję albo proponujemy im osobne konsultacje w ramach pomocy dla bliskich.
Przykładowe narzędzia: scenki rozmów, plan na wesela i święta, lista osób i miejsc wspierających, harmonogram aktywności dających satysfakcję.
Jak mierzymy postęp: realizacja zaplanowanych kroków, liczba sytuacji ryzyka, przez które udało się przejść bez epizodu, samoocena jakości relacji i satysfakcji z dnia.
-
Etap 5. Zamknięcie
Cele: utrwalić zmiany, przygotować się na przyszłe trudności i zakończyć terapię w sposób zaplanowany, a nie nagły.
Co się dzieje: wspólnie spisujemy indywidualny plan zapobiegania nawrotom, oparty na modelu Marlatta i Gordona. Sesje stopniowo się rozrzedzają, a Ty coraz częściej samodzielnie sprawdzasz, jak działają nowe umiejętności.
Przykładowe narzędzia: pisemny plan z listą sygnałów ostrzegawczych, strategiami radzenia sobie i kontaktami na kryzys, sesje przypominające.
Jak mierzymy postęp: porównanie wyników z początku i końca programu, ocena gotowości do samodzielnego korzystania z planu.
Jak mierzymy postęp w programie terapii nawrotów
W SNNRZ cele formułujemy tak, żeby dało się je sprawdzić. Zamiast „chcę się lepiej czuć” ustalamy na przykład: „przez dwa tygodnie zapisuję głód w dzienniczku i przy każdej fali stosuję jedną technikę regulacji”.
Co kilka tygodni wracamy do tych celów. Patrzymy, co się udało, co nie i dlaczego. Taki przegląd daje poczucie kierunku i pozwala na bieżąco zmieniać plan, zamiast czekać na efekt „kiedyś”.
| Obszar | Przykładowy sposób pomiaru |
|---|---|
| Głód i napięcie | Dzienniczek z oceną siły głodu, czasu trwania fali i użytej strategii |
| Nastrój i sen | Proste skale samoopisu, zapis godzin snu |
| Przekonania | Ocena, na ile wierzysz w kluczowe przekonanie, na początku i po kilku tygodniach |
| Codzienne funkcjonowanie | Realizacja zaplanowanych kroków w pracy, domu i relacjach |
| Regulacja fizjologiczna (po kwalifikacji) | Parametry z sesji biofeedbacku lub neurofeedbacku |
Jak wygląda udział w programie SNNRZ
Wszystko zaczyna się od pierwszej konsultacji, która trwa 50-60 minut. Rozmawiamy o tym, co się wydarzyło, czego potrzebujesz i czy SNNRZ jest dla Ciebie dobrym wyborem. Nie potrzebujesz skierowania, a rozmowa jest poufna.
Sesje odbywają się zwykle raz w tygodniu. Pełny program trwa zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy, w zależności od tego, z czym przychodzisz i jak szybko udaje się przejść przez kolejne etapy. Między sesjami pracujesz z kartami pracy do domu, bo zmiana dzieje się głównie w codzienności.
Terapia prowadzona jest indywidualnie. W razie potrzeby włączamy sesje dla par i rodzin albo konsultacje dla bliskich. Więcej o pierwszej wizycie przeczytasz na stronie jak przebiega leczenie.
Jak pomagamy w Nowym Targu
Program SNNRZ prowadzą w naszym centrum psychoterapeuci i specjaliści terapii uzależnień, a w etapie regulacji wspierają ich specjaliści neuropsychologii i neuroregulacji. Pacjenci przyjeżdżają do Nowego Targu z całego Podhala, m.in. z Zakopanego, Rabki-Zdroju i Czarnego Dunajca.
- zaczynamy od konsultacji i wspólnego planu, a nie od gotowego schematu,
- w pracy korzystamy z terapii poznawczo-behawioralnej, terapii schematów i MBRP,
- jeśli jest wskazanie, proponujemy konsultację neuropsychologiczną lub metody neuro, zawsze jako uzupełnienie psychoterapii,
- kończymy pisemnym planem, który rozwija założenia opisane na stronie zapobieganie nawrotom.
Chcesz sprawdzić, czy program jest dla Ciebie? Zadzwoń pod numer 18 307 01 11 albo napisz przez stronę kontakt. Przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godz. 8:00-18:00 i w soboty 9:00-14:00.
Najczęstsze pytania o SNNRZ
Co to jest SNNRZ?
SNNRZ to System Neuro-Narracyjnej Regulacji i Zmiany, autorski program terapii nawrotów opracowany w zespole centrum Nawroty.pl w Nowym Targu. Łączy CBT, terapię schematów, wiedzę o przywiązaniu, MBRP i psychoedukację o neurobiologii stresu i głodu. Przebiega w pięciu etapach i kończy się pisemnym planem zapobiegania nawrotom.
Ile trwa program terapii nawrotów SNNRZ?
Pełny program trwa zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy. Sama faza stabilizacji zajmuje zwykle 4-8 tygodni. Tempo dopasowujemy do Twojej sytuacji, a sesje odbywają się najczęściej raz w tygodniu.
Czy muszę mieć za sobą terapię odwykową, żeby wziąć udział w SNNRZ?
Nie, wcześniejsza terapia nie jest warunkiem. Program projektowano jednak szczególnie z myślą o osobach, które już próbowały zmiany i doświadczyły nawrotu. O tym, czy SNNRZ jest dla Ciebie dobrym wyborem, rozmawiamy na pierwszej konsultacji.
Czy w SNNRZ trzeba korzystać z neurofeedbacku lub tDCS?
Nie. Podstawą programu jest psychoterapia. Metody takie jak QEEG, biofeedback, neurofeedback czy tDCS proponujemy tylko wtedy, gdy są wskazania i po kwalifikacji, zawsze jako uzupełnienie rozmowy terapeutycznej.
Czy SNNRZ jest tylko dla osób uzależnionych od alkoholu?
Nie. Program jest przeznaczony także dla osób uzależnionych od innych substancji, z uzależnieniami behawioralnymi oraz z nawracającymi kryzysami psychicznymi, np. depresją czy lękiem. Wspólnym mianownikiem jest powtarzający się schemat nawrotu, z którym pracujemy krok po kroku.
Co się stanie, jeśli w trakcie programu dojdzie do nawrotu?
Wracamy do etapu stabilizacji i analizujemy, co poprzedziło epizod. Nawrót traktujemy jako informację, która pomaga poprawić plan, a nie jako powód do przerwania terapii. Program jest elastyczny właśnie po to, żeby takie sytuacje uwzględniać.
Gdzie mogę przeczytać więcej o programie SNNRZ?
Założenia programu opisano na stronie snnrz.pl. Jeśli chcesz porozmawiać o swojej sytuacji, zadzwoń do naszego centrum pod numer 18 307 01 11.
Źródła: model zapobiegania nawrotom i efekt naruszenia abstynencji - G.A. Marlatt, J.R. Gordon; „surfowanie na fali głodu” (urge surfing) - G.A. Marlatt.