Czym jest terapia po odwyku
Terapia pogłębiona - definicja
Terapia pogłębiona (nazywana też terapią po odwyku lub terapią podtrzymującą) to kontynuacja leczenia uzależnienia po zakończeniu programu podstawowego, np. stacjonarnego. Jej celem jest utrwalenie abstynencji, praca z przyczynami nałogu i przygotowanie do samodzielnego radzenia sobie z sytuacjami ryzyka.
Ośrodek terapii uzależnień daje bezpieczną przestrzeń: stały plan dnia, brak dostępu do alkoholu czy narkotyków, codzienny kontakt z terapeutami. Po wyjściu ta struktura znika z dnia na dzień, a wracają dawne miejsca, ludzie i obowiązki.
To właśnie w tym okresie wiele osób czuje się zagubionych. Pojawia się pytanie: co dalej po ośrodku terapii uzależnień? Odpowiedź brzmi: kolejny etap leczenia, dostosowany do codziennego życia, a nie jego koniec.
Pierwsze tygodnie po powrocie z odwyku: czego się spodziewać
Powrót do domu bywa opisywany jako mieszanka ulgi, entuzjazmu i niepokoju. To naturalne. Warto wiedzieć, jakie zjawiska są typowe, żeby nie odczytywać ich jako oznaki porażki.
- Efekt „różowej chmury”. Silne poczucie, że wszystko jest już dobrze, może uśpić czujność i skłonić do rezygnacji z dalszego leczenia.
- Zmęczenie i huśtawka nastroju. Organizm i psychika nadal się regenerują. Mogą pojawiać się okresy przygnębienia, drażliwości, problemy ze snem.
- Zderzenie z oczekiwaniami. Bliscy mogą oczekiwać natychmiastowej zmiany albo przeciwnie, podchodzić z nieufnością.
- Kontakt z wyzwalaczami. Dawne miejsca, znajomi, telefon od kogoś, z kim się piło, powroty z pracy o tej samej porze.
- Pustka w wolnym czasie. Wieczory i weekendy, wcześniej wypełnione piciem lub zażywaniem, wymagają nowego planu.
Jeśli pojawia się silna potrzeba sięgnięcia po alkohol, pomocne będą techniki opisane na stronie jak radzić sobie z głodem alkoholowym.
Ćwiczenie wyobrażeniowe
Przewiń film do końca
Głód pokazuje tylko pierwszą scenę: ulgę. Kliknij „Dalej” i zobacz, jak zwykle kończy się ten film. Najlepiej wpisać w myślach własne sceny z przeszłości.
- Teraz„Tylko jeden. Należy mi się chwila spokoju.” Głód obiecuje ulgę.
- Po chwiliChwilowa ulga. Myśl „skoro już się zaczęło…” i kolejny raz.
- WieczórKłótnia, wydane pieniądze, telefon, którego lepiej było nie wykonywać.
- RanoZmęczenie, wstyd, lęk. Przegląd wiadomości i szukanie wymówek.
- Za tydzieńTrudniej wrócić do planu. Głód jest silniejszy, zaufanie bliskich mniejsze.
- Inne zakończeniePrzeczekana fala. Rano spokojna głowa i poczucie: udało się. To też jest możliwe.
Utrzymanie abstynencji po leczeniu stacjonarnym: lista kontrolna
Najlepiej przygotować się do powrotu jeszcze w ośrodku. Poniższa lista pomaga sprawdzić, czy najważniejsze elementy są na miejscu. Jeśli wypis już się odbył, można przejść przez nią teraz.
Termin pierwszej sesji po wypisie
Najlepiej w ciągu pierwszych dwóch tygodni od powrotu. Umówienie się z wyprzedzeniem chroni przed odkładaniem „na później”.
Bezpieczny dom
Usunięcie alkoholu i innych substancji z mieszkania. Rozmowa z domownikami o tym, co pomaga, a co utrudnia.
Plan tygodnia
Rozpisane godziny snu, posiłków, pracy, ruchu i odpoczynku. Szczególnie wieczory i weekendy, bo wtedy ryzyko jest największe.
Lista osób wspierających
Trzy osoby, do których można zadzwonić o każdej porze, oraz numery pomocowe, np. 800 199 990 (telefon zaufania w sprawie uzależnień) i 116 123 (całodobowo, bezpłatnie).
Zabezpieczenie finansów
Przy uzależnieniu od hazardu lub przy długach warto ograniczyć dostęp do gotówki i kart, np. oddając kontrolę nad częścią wydatków zaufanej osobie na pierwsze miesiące.
Pisemny plan na kryzys
Jeśli w ośrodku powstał plan zapobiegania nawrotom, warto go mieć przy sobie i uzupełnić o lokalne realia. Jak to zrobić, opisujemy na stronie plan zapobiegania nawrotom.
Terapia pogłębiona: nad czym pracujemy po ośrodku
Program stacjonarny skupia się zwykle na przerwaniu używania, psychoedukacji i podstawowych umiejętnościach. Terapia pogłębiona ma więcej przestrzeni na to, co indywidualne i osobiste.
Emocje, które wcześniej tłumiono
Bez substancji wraca pełna paleta uczuć: smutek, złość, wstyd, żal za straconym czasem. W terapii uczymy się je rozpoznawać, nazywać i przeżywać bez uciekania w nałóg.
Trauma i trudne doświadczenia
U wielu osób picie lub zażywanie było sposobem na przetrwanie trudnych wspomnień. Gdy abstynencja jest stabilna, można bezpiecznie zająć się nimi, np. w terapii EMDR.
Schematy i relacje
Powtarzające się wzorce w związkach, w pracy i w stosunku do siebie często sięgają dzieciństwa. Osoby dorastające w rodzinie z problemem alkoholowym mogą skorzystać z terapii DDA.
Tożsamość bez nałogu
Kim jestem, co lubię, jak spędzam czas, z kim się przyjaźnię. Te pytania często wracają po odwyku i zasługują na uwagę, bo pustka w tym obszarze bywa przyczyną nawrotów.
Proste ćwiczenie na start: zapisz dziesięć rzeczy, które sprawiały Ci przyjemność, zanim nałóg zajął większość czasu, oraz pięć rzeczy, których zawsze chciało się spróbować. Z tej listy wybierz jedną aktywność na najbliższy tydzień i zaplanuj ją w kalendarzu jak ważne spotkanie.
Powrót do rodziny i pracy
Rodzina przez czas uzależnienia wypracowała sposoby funkcjonowania bez osoby pijącej lub zażywającej. Po jej powrocie role muszą ułożyć się na nowo. To proces, który wymaga cierpliwości z obu stron.
Pomaga uczciwa rozmowa o oczekiwaniach i wspólne ustalenie, jak rozmawiać o trudnościach. W razie potrzeby proponujemy sesje dla par i rodzin, a bliscy mogą też skorzystać z osobnej konsultacji dla bliskich.
Powrót do pracy to często źródło stresu. Warto zastanowić się, komu i co powiedzieć, jak zaplanować pierwsze tygodnie i jak reagować na służbowe spotkania z alkoholem. Jeśli praca była wcześniej głównym źródłem przeciążenia, pomocna będzie strona o wypaleniu zawodowym i stresie.
Kiedy zareagować: sygnały, że potrzeba więcej wsparcia
Nawrót po odwyku rzadko przychodzi nagle. Zwykle poprzedzają go sygnały, które można wcześnie zauważyć i na które warto od razu odpowiedzieć częstszymi sesjami lub rozmową z bliskimi.
- rezygnowanie z terapii lub spotkań wspierających, bo „już nie trzeba”,
- kontakty z osobami, z którymi się piło lub zażywało,
- myśli, że „jedno piwo po tylu miesiącach nic nie zmieni”,
- narastające napięcie, zmęczenie, bezsenność, izolowanie się,
- poczucie, że życie w trzeźwości jest nudne i pozbawione przyjemności.
Jeśli mimo wszystko doszło do napicia się, zajrzyj na stronę nawrót picia alkoholu. Wiele osób wraca do trzeźwości szybko, gdy reaguje od razu. Jeśli picie trwało kilka dni lub dłużej, nie przerywaj go gwałtownie bez konsultacji z lekarzem, bo nagłe odstawienie alkoholu może być groźne.
Jak prowadzimy terapię po odwyku w Nowym Targu
Wiele osób trafia do naszego centrum w Nowym Targu po leczeniu stacjonarnym w różnych częściach kraju. Pomagamy zamienić to, czego nauczono się w ośrodku, w trwałe nawyki w realiach Podhala.
- Konsultacja 50-60 minut. Omawiamy przebieg leczenia stacjonarnego, obecną sytuację i cele. Warto zabrać ze sobą plan lub notatki z ośrodka.
- Terapia indywidualna. Zwykle raz w tygodniu, z czasem rzadziej, gdy abstynencja się stabilizuje.
- Metody dopasowane do potrzeb. CBT, ACT, EMDR, terapia schematów, MBRP. Szczegóły w dziale metody leczenia uzależnień.
- Program SNNRZ. Etapy Resocjalizacji i Zamknięcia w autorskim programie SNNRZ są poświęcone właśnie powrotowi do codziennego życia i utrwaleniu zmian.
- Uzupełnienie neuro po kwalifikacji. Przy problemach z koncentracją lub regulacją stresu możemy zaproponować m.in. badanie QEEG lub biofeedback jako dodatek do psychoterapii.
Umów się telefonicznie: 18 307 01 11 (pn-pt 8:00-18:00, sob 9:00-14:00) lub przez stronę kontakt. Nie potrzebujesz skierowania.
Najczęstsze pytania o terapię po odwyku
Co dalej po ośrodku terapii uzależnień?
Najlepiej kontynuować leczenie w formie terapii pogłębionej, zaczynając w ciągu pierwszych tygodni po wypisie. Pozwala to przenieść umiejętności z ośrodka do codzienności i zająć się przyczynami nałogu.
Jak długo trwa terapia pogłębiona?
Zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy, zależnie od potrzeb. Na początku sesje odbywają się najczęściej raz w tygodniu, a później ich częstotliwość można stopniowo zmniejszać.
Jak utrzymać abstynencję po leczeniu stacjonarnym?
Pomaga stały rytm dnia, plan na wieczory i weekendy, bezpieczny dom bez alkoholu, lista osób wspierających i regularna terapia. Ważne jest też szybkie reagowanie na wczesne sygnały ostrzegawcze.
Czy muszę iść na terapię po odwyku, skoro czuję się dobrze?
Nie jest to obowiązek, ale bardzo się opłaca. Dobre samopoczucie po wypisie jest cenne, jednak bywa też momentem, w którym czujność spada. Terapia pomaga utrzymać ten stan na dłużej.
Czy mogę kontynuować w Nowym Targu terapię zaczętą w innym ośrodku?
Tak. Na pierwszej konsultacji omawiamy przebieg dotychczasowego leczenia i budujemy dalszy plan na jego bazie. Pomocne będą dokumenty lub notatki z ośrodka, jeśli je masz.
Co zrobić, jeśli po odwyku doszło do wpadki?
Jak najszybciej przerwać picie lub zażywanie, powiedzieć o tym zaufanej osobie i skontaktować się z terapeutą. Jeśli picie trwało już kilka dni, przed jego przerwaniem skonsultuj się z lekarzem, bo gwałtowne odstawienie może być groźne. Wpadka nie przekreśla leczenia. Pomocny będzie artykuł co zrobić po wpadce.
Czy terapia po odwyku dotyczy też narkotyków i hazardu?
Tak. Kontynuujemy leczenie po ośrodkach dla osób uzależnionych od alkoholu, narkotyków, leków i hazardu. Zasady są podobne, różnią się sytuacje ryzyka i niektóre zabezpieczenia, np. finansowe przy hazardzie.