Czym jest stymulacja tDCS
tDCS - definicja
tDCS (ang. transcranial direct current stimulation), czyli przezczaszkowa stymulacja prądem stałym, to nieinwazyjna metoda neuromodulacji. Przez dwie elektrody umieszczone na skórze głowy przepływa bardzo słaby prąd stały, zwykle 1-2 mA. Prąd nie wywołuje impulsów nerwowych, lecz może łagodnie zmieniać pobudliwość komórek nerwowych w wybranym obszarze mózgu.
tDCS nie ma nic wspólnego z elektrowstrząsami. Natężenie prądu jest wielokrotnie mniejsze, stymulacja nie wywołuje drgawek ani utraty przytomności, a osoba poddawana stymulacji może w tym czasie rozmawiać, czytać lub wykonywać ćwiczenia.
Stymulacja tDCS jest przedmiotem wielu badań, m.in. w obszarze depresji oraz głodu substancji. W naszym centrum traktujemy ją jako jedno z narzędzi wspierających psychoterapię, stosowane po starannej kwalifikacji, a nie jako samodzielne leczenie.
Jak działa przezczaszkowa stymulacja prądem stałym
Komórki nerwowe komunikują się za pomocą sygnałów elektrycznych. To, czy dany neuron „odpali”, zależy m.in. od jego gotowości do pobudzenia. tDCS delikatnie przesuwa tę gotowość: pod jedną elektrodą pobudliwość zwykle nieco rośnie, pod drugą nieco maleje.
Można to porównać do lekkiego pochylenia stołu. Kulka nie zaczyna się toczyć sama, ale łatwiej rusza w określonym kierunku, gdy ją popchniemy. Tym „popchnięciem” jest aktywność, którą wykonujesz w trakcie lub po stymulacji: ćwiczenie, zadanie, praca terapeutyczna.
Dlatego w naszym podejściu tDCS łączymy z konkretną pracą. Stymulacja może na przykład poprzedzać ćwiczenie regulacji emocji albo trening radzenia sobie z głodem. Najczęściej stymulowane są obszary kory przedczołowej, związane m.in. z kontrolą impulsów, planowaniem i regulacją nastroju.
tDCS a depresja i głód
W badaniach naukowych tDCS sprawdzano m.in. jako wsparcie leczenia depresji oraz jako metodę mogącą wpływać na siłę głodu w uzależnieniach. Wyniki są obiecujące, ale zróżnicowane, a reakcja na stymulację jest indywidualna. Dlatego nie obiecujemy efektów. Mówimy raczej, że tDCS może pomóc wzmocnić to, nad czym pracujesz w terapii.
Czego tDCS nie robi
Stymulacja nie „kasuje” wspomnień, nie zmienia osobowości i nie działa jak lek, który sam usuwa objawy. Nie jest też metodą diagnostyczną, więc nie pokazuje, co dzieje się w mózgu. Jej efekty, jeśli się pojawiają, narastają stopniowo i najlepiej widać je wtedy, gdy stymulacji towarzyszy regularna praca terapeutyczna oraz dbałość o sen, ruch i codzienną rutynę.
Jak przebiega sesja tDCS
Krótki wywiad przed sesją
Pytamy o samopoczucie, sen, ewentualne zmiany w lekach i stan skóry głowy. Jeśli coś budzi wątpliwości, przekładamy stymulację.
Przygotowanie elektrod
Elektrody w nasączonych gąbkach lub z żelem umieszczamy w ustalonych miejscach na głowie i mocujemy opaską lub czepkiem.
Stymulacja
Prąd narasta stopniowo przez kilkadziesiąt sekund, potem utrzymuje się na stałym, niskim poziomie. W tym czasie możesz wykonywać zaplanowane ćwiczenie. Przez cały czas specjalista jest obok.
Zakończenie i obserwacja
Prąd jest stopniowo wyciszany, a elektrody zdejmowane. Sprawdzamy skórę pod elektrodami i pytamy o odczucia.
Stymulacja tDCS zwykle odbywa się w serii kilku do kilkunastu sesji w krótkich odstępach. Liczbę i częstotliwość ustalamy indywidualnie w planie terapii i przeglądamy ją w trakcie.
Co się czuje podczas stymulacji tDCS
Większość osób odbiera sesję jako spokojną i dobrze tolerowaną. Typowe odczucia są łagodne i przemijające:
- mrowienie, swędzenie lub kłucie pod elektrodami, zwykle najsilniejsze na początku,
- uczucie ciepła w miejscu elektrod,
- zaczerwienienie skóry pod elektrodami, które zazwyczaj szybko ustępuje,
- rzadziej lekki ból głowy, zmęczenie lub senność po sesji.
Możesz w każdej chwili powiedzieć, że coś jest nieprzyjemne. Stymulację można wtedy natychmiast przerwać. Jeśli po sesji pojawią się niepokojące objawy, prosimy o kontakt, a w razie zagrożenia życia o telefon pod numer 112.
Jak przygotować się do sesji tDCS
Przygotowanie jest proste, ale ma znaczenie dla komfortu i bezpieczeństwa. Przed każdą sesją warto pamiętać o kilku zasadach:
- przyjdź z czystymi, suchymi włosami, bez żeli, lakieru i olejków,
- zdejmij kolczyki i ozdoby z okolic głowy, jeśli mogłyby dotykać elektrod,
- wyśpij się i zjedz lekki posiłek, bo zmęczenie i głód obniżają komfort sesji,
- nie pij alkoholu i nie używaj substancji psychoaktywnych przed stymulacją,
- poinformuj nas o każdej zmianie w lekach, nowych dolegliwościach lub podrażnieniu skóry głowy.
Leków nie zmieniaj ani nie odstawiaj samodzielnie z powodu stymulacji. Takie decyzje zawsze podejmuje lekarz.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania do tDCS
tDCS przy zachowaniu standardów jest uważana za metodę o dobrym profilu bezpieczeństwa. Warunkiem jest jednak rzetelna kwalifikacja, bo w niektórych sytuacjach stymulacji nie wykonujemy.
Przeciwwskazania do stymulacji tDCS
Stymulacji nie wykonujemy m.in. u osób, u których występuje: metal w obrębie głowy (np. implanty, klipsy naczyniowe, odłamki), wszczepione urządzenia elektroniczne (np. rozrusznik serca, implant ślimakowy, stymulator), padaczka w wywiadzie, ciąża lub zmiany skórne w miejscu elektrod (rany, stany zapalne, wysypka). O każdej chorobie przewlekłej i przyjmowanych lekach warto powiedzieć podczas kwalifikacji.
Stymulacji nie przeprowadzamy także pod wpływem alkoholu lub substancji. Jeśli ktoś jest w trakcie intensywnego picia albo długo przyjmuje leki uspokajające, najpierw zajmujemy się bezpieczeństwem. Gwałtowne odstawienie alkoholu lub benzodiazepin po dłuższym używaniu może być groźne i wymaga opieki lekarza lub detoksu.
Kwalifikacja do stymulacji tDCS
O tym, czy tDCS jest dla Ciebie odpowiednia, decydujemy po rozmowie, a nie „z góry”. Kwalifikacja obejmuje:
- wywiad dotyczący zdrowia, w tym przeciwwskazań, leków i przebytych chorób,
- rozmowę o celach terapii i o tym, jakie miejsce może mieć w niej stymulacja,
- w razie potrzeby konsultację neuropsychologiczną lub badanie QEEG,
- wyjaśnienie przebiegu, możliwych odczuć i prawa do rezygnacji w każdej chwili.
Ważną częścią kwalifikacji jest też rozmowa o oczekiwaniach. tDCS nie zmieni sama z siebie nawyków, relacji ani sposobu myślenia. Może natomiast ułatwić pracę, która dzieje się w terapii: ćwiczenie nowych reakcji na stres, planowanie dnia, przeczekiwanie głodu. Dlatego seria stymulacji jest zawsze powiązana z celami ustalonymi z psychoterapeutą.
Jeśli pojawią się wątpliwości medyczne, prosimy o konsultację z lekarzem prowadzącym przed rozpoczęciem serii. Zdarza się też, że lepszym wyborem okazuje się inna forma wsparcia, np. biofeedback HRV.
Stymulacja tDCS w Nowym Targu - jak pomagamy
Stymulację prowadzą przeszkoleni specjaliści, w ścisłej współpracy z psychoterapeutą i po kwalifikacji. tDCS zawsze jest częścią szerszego planu terapii.
- przy nawracającej depresji może wspierać psychoterapię i pracę nad aktywnością,
- w terapii uzależnienia od alkoholu i substancji łączymy ją z nauką radzenia sobie z głodem,
- w programie SNNRZ może być elementem etapu regulacji, po kwalifikacji.
Przyjmujemy osoby z Nowego Targu i z całego Podhala, bez skierowania. Zadzwoń pod numer 18 307 01 11 lub napisz przez stronę kontakt.
Najczęstsze pytania o stymulację tDCS
Czy stymulacja tDCS boli?
Zwykle nie. Najczęściej odczuwa się mrowienie, swędzenie lub ciepło pod elektrodami, szczególnie na początku sesji. Odczucia te zazwyczaj szybko słabną, a stymulację można w każdej chwili przerwać.
Czy tDCS to to samo co elektrowstrząsy?
Nie. W tDCS stosuje się bardzo słaby prąd stały, zwykle 1-2 mA, który nie wywołuje drgawek ani utraty przytomności. Podczas sesji zachowujesz pełną świadomość i możesz rozmawiać lub wykonywać ćwiczenia.
Jakie są przeciwwskazania do tDCS?
Do przeciwwskazań należą m.in. metal w obrębie głowy, wszczepione urządzenia elektroniczne, padaczka w wywiadzie, ciąża i zmiany skórne w miejscu elektrod. Pełną ocenę przeprowadzamy podczas kwalifikacji.
Czy tDCS pomaga na depresję?
tDCS może wspierać leczenie depresji, co sprawdzano w badaniach naukowych, ale reakcja jest indywidualna. W naszym centrum stosujemy ją wyłącznie jako uzupełnienie psychoterapii, a nie zamiast leczenia prowadzonego przez lekarza.
Czy tDCS zmniejsza głód alkoholowy?
Badania sugerują, że tDCS może wpływać na siłę głodu u części osób, ale nie jest to metoda, która sama zatrzyma nałóg. Łączymy ją z nauką rozpoznawania i przeczekiwania fali głodu oraz z planem zapobiegania nawrotom.
Ile sesji tDCS potrzeba?
Zwykle planuje się serię kilku do kilkunastu sesji w krótkich odstępach. Liczbę ustalamy indywidualnie po kwalifikacji i przeglądamy w trakcie terapii.
Gdzie zrobić stymulację tDCS w okolicy Nowego Targu?
Stymulację tDCS prowadzimy w naszym centrum przy ul. Kilińskiego 1 w Nowym Targu, po wcześniejszej kwalifikacji. Skierowanie nie jest potrzebne. Zadzwoń pod numer 18 307 01 11.