Odbudowa zaufania po zdradzie

Czym jest odbudowa zaufania po zdradzie

Odkrycie zdrady często wstrząsa poczuciem bezpieczeństwa tak mocno, że trudno jeść, spać i skupić się na pracy. Pojawia się pytanie, czy da się jeszcze komuś uwierzyć. Wiele par przechodzi przez ten kryzys i buduje relację na nowych zasadach. Inne decydują się rozstać. Obie drogi mogą być dobre.

Ten poradnik nie ocenia, kto zawinił, i nie mówi, co należy zrobić. Decyzja o związku należy do osób, które go tworzą. Pokazujemy natomiast, jak zwykle wygląda proces naprawy i co w nim pomaga. Dotyczy to wszystkich par, także jednopłciowych, niezależnie od tego, czy doszło do zdrady fizycznej, czy do zdrady emocjonalnej.

Etapy odbudowy zaufania po zdradzie

Każda para przechodzi ten czas po swojemu, ale w praktyce często da się wyróżnić cztery etapy. Nie zawsze następują równo po sobie. Zdarza się wracać do wcześniejszych, szczególnie w rocznice lub po nowych informacjach.

1. Szok odkrycia

   Pierwsze dni i tygodnie przypominają reakcję na uraz: bezsenność, natrętne obrazy, gonitwa myśli, wahania od złości do rozpaczy. Mogą pojawić się kołatanie serca i silny lęk. To naturalna reakcja na utratę poczucia bezpieczeństwa, a nie oznaka słabości.

2. Czas decyzji

   Gdy pierwsze emocje trochę opadną, para zastanawia się, czy chce próbować naprawy. Czasem jedna osoba jest gotowa szybciej niż druga. Pomaga ustalenie czasu próby, na przykład kilku miesięcy, po którym wspólnie oceni się sytuację.

3. Praca nad relacją

   To najdłuższy etap. Obejmuje rozmowy o tym, co się wydarzyło, przyglądanie się temu, co działo się w związku wcześniej, i codzienne budowanie przewidywalności. Tu właśnie powoli wraca zaufanie.

4. Nowa umowa

   Para świadomie ustala, jak chce być razem dalej: jakie ma potrzeby, jak dba o bliskość, jak rozmawia o trudnościach i co oznacza dla niej wierność. Nie chodzi o powrót do „tego, co było”, tylko o relację zbudowaną na nowo.

Zadania osoby, która zdradziła

Osoba, która zdradziła, często chce jak najszybciej „zamknąć temat”, bo poczucie winy i wstyd są bardzo trudne do zniesienia. Tymczasem to właśnie jej postawa w pierwszych miesiącach w dużej mierze decyduje, czy odbudowa zaufania będzie możliwa.

• Wzięcie odpowiedzialności. Uznanie, że decyzja o zdradzie była własnym wyborem, bez przerzucania winy na partnera, okoliczności czy trzecią osobę. Zrozumienie przyczyn przyjdzie później i nie jest usprawiedliwieniem.
• Zakończenie kontaktu. Jasne i sprawdzalne zakończenie relacji z osobą trzecią. Jeśli kontakt jest nieunikniony, na przykład w pracy, warto otwarcie ustalić jego zasady.
• Przejrzystość. Dobrowolne informowanie o tym, gdzie się jest i z kim, odpowiadanie na pytania bez złości. Przez jakiś czas otwartość bywa ważniejsza niż prywatność.
• Cierpliwość. Zaakceptowanie, że osoba zraniona może mieć gorsze dni nawet po wielu tygodniach spokoju. Zdanie „ile jeszcze będziemy o tym mówić” zwykle cofa proces.
• Przyjmowanie emocji. Słuchanie złości i smutku bez obrony. To nie oznacza zgody na obrażanie czy przemoc.

Gotowe zdania

• „Rozumiem, że możesz mi nie wierzyć. Będę pokazywać zmianę działaniem, nie tylko słowami”.
• „Możesz pytać, kiedy tego potrzebujesz. Odpowiem szczerze”.
• „To była moja decyzja i biorę za nią odpowiedzialność”.

Zadania osoby zranionej

Osoba zraniona nie „naprawia” zdrady, ale również ma swoją część drogi. Przede wszystkim chodzi o troskę o siebie i o to, by nie podejmować ważnych decyzji pod wpływem ostrej fali emocji.

• Prawo do emocji. Złość, żal, upokorzenie, zazdrość, a nawet chwilowa ulga czy tęsknota są normalne. Nie trzeba ich ukrywać ani się z nich tłumaczyć.
• Brak przymusu szybkiej decyzji. Nie trzeba od razu wiedzieć, czy zostać, czy odejść. Można dać sobie czas i powiedzieć to wprost.
• Troska o siebie. Sen, jedzenie, ruch, rozmowa z zaufaną osobą. Warto też ograniczyć przeglądanie wiadomości i profili osoby trzeciej, bo zwykle nasila ból.
• Mówienie o potrzebach. Zamiast testować partnera, lepiej jasno powiedzieć, czego potrzeba, żeby poczuć się bezpieczniej.

Jeśli po odkryciu zdrady pojawiają się silny lęk, ataki paniki lub bezsenność, które nie mijają, warto sięgnąć po wsparcie. Więcej o tym piszemy na stronie napady paniki i lęk.

Co zwykle nie pomaga w odbudowie zaufania

Niektóre reakcje są bardzo zrozumiałe, ale na dłuższą metę utrudniają naprawę. Warto je znać, żeby w porę się zatrzymać.

• Przesłuchania. Wielogodzinne, nocne rozmowy z pytaniami o każdy szczegół zwykle nie przynoszą ulgi, a rozbudzają nowe obrazy. Pomaga ustalenie stałej pory na rozmowy i pytanie siebie, czy dana informacja jest naprawdę potrzebna.
• Zemsta. Odwet, upokarzanie publicznie czy „wyrównywanie rachunków” daje krótką satysfakcję, ale pogłębia rany po obu stronach.
• Wymuszone, szybkie wybaczenie. Presja „przeprosiłem, więc zapomnij” albo „przeprosiłam, więc zapomnij” sprawia, że emocje schodzą pod powierzchnię i wracają później.
• Wciąganie dzieci i rodziny. Dzieci nie powinny być powiernikami ani sędziami w sprawach dorosłych.
• Udawanie, że nic się nie stało. Przemilczanie zdrady rzadko prowadzi do prawdziwej bliskości.

Sygnały, że naprawa idzie w dobrą stronę

Postęp w odbudowie zaufania rzadko jest równy. Warto patrzeć na trend z kilku tygodni, a nie na pojedynczy dzień.

• Rozmowy o zdradzie są rzadsze, krótsze i spokojniejsze.
• Osoba zraniona coraz rzadziej sprawdza telefon czy media partnera.
• Pojawiają się wspólne chwile, które cieszą, a nie tylko rozmowy o kryzysie.
• Obie osoby potrafią mówić o swoich potrzebach, a nie tylko o winie.
• Po gorszym dniu łatwiej wrócić do równowagi.
• Para zaczyna rozmawiać o przyszłości i o tym, co chce zmienić.

Gdy decyzją jest rozstanie

Czasem, mimo starań, zaufanie nie wraca albo jedna z osób nie chce już próbować. Rozstanie nie jest wtedy porażką terapii ani dowodem, że ktoś „nie dość się starał”. To może być decyzja, która chroni zdrowie i godność obu osób.

Proces rozstania także można przejść w sposób, który nie niszczy. Jeśli para ma dzieci, ich dobro jest na pierwszym miejscu. O emocjonalnej stronie tej drogi piszemy na stronie rozwód i rozstanie. W sprawach prawnych skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym, bo nasze centrum zapewnia wyłącznie wsparcie psychologiczne.

Terapia par po zdradzie - jak pomagamy w Nowym Targu

W naszym centrum w Nowym Targu prowadzimy terapię par i rodzin, także par jednopłciowych, oraz terapię indywidualną. Terapia par po zdradzie daje bezpieczne miejsce do trudnych rozmów, w którym żadna ze stron nie jest oceniana. Pomagamy przejść przez szok, uporządkować decyzję i, jeśli para tego chce, zbudować nową umowę.

Czasem lepiej zacząć od sesji indywidualnych, na przykład gdy emocje są bardzo silne albo jedna osoba nie jest gotowa na wspólne spotkania. Pracujemy m.in. w nurcie terapii poznawczo-behawioralnej, terapii schematów i ACT. Jeśli zdrada jest częścią szerszego kryzysu w małżeństwie lub związku, patrzymy na całą relację. Więcej o naszym podejściu przeczytasz w dziale relacje i związki.

Konsultację umówisz pod numerem 18 307 01 11 lub przez formularz kontaktowy. Nie potrzeba skierowania, a rozmowy są poufne. Przyjmujemy pary z całego Podhala.

Najczęstsze pytania o odbudowę zaufania po zdradzie