Przemoc fizyczna w rodzinie: co robić, gdy mąż bije lub partner stosuje przemoc

Czym jest przemoc fizyczna w rodzinie

Wiele osób wpisuje w wyszukiwarkę „mąż bije co robić”, „żona bije” albo „partner mnie popchnął”. Przemoc fizyczna dotyczy osób każdej płci, w związkach różnopłciowych i jednopłciowych, a także relacji rodzic - dorosłe dziecko. Ta strona jest dla każdej osoby, która jej doznaje, i dla bliskich, którzy chcą pomóc.

Jeśli czytasz ten tekst po trudnej sytuacji w domu, to już ważny krok. Nie trzeba mieć pewności, czy „to już przemoc”, żeby szukać pomocy. Każde użycie siły wobec bliskiej osoby jest poważnym sygnałem.

Jak może wyglądać przemoc fizyczna

Przemoc fizyczna nie zawsze oznacza pobicie. Do tej formy przemocy należą między innymi:

• popychanie, szarpanie, przytrzymywanie, blokowanie drogi,
• uderzanie, kopanie, rzucanie przedmiotami w kierunku osoby,
• zamykanie w pomieszczeniu lub niewpuszczanie do domu,
• wyrzucanie z domu, zwłaszcza w nocy lub przy złej pogodzie,
• niszczenie rzeczy, uderzanie w ściany i meble, by zastraszyć,
• zabieranie telefonu, by uniemożliwić wezwanie pomocy.

Szczególnie poważnym sygnałem są groźby użycia broni lub niebezpiecznych przedmiotów, a także każdy ucisk w okolicach szyi. W takich sytuacjach ryzyko dla życia jest wysokie i warto natychmiast skontaktować się z 112 lub z Niebieską Linią. Po duszeniu lub ucisku szyi zgłoś się do lekarza lub na SOR także wtedy, gdy nie ma widocznych śladów, bo groźne skutki mogą ujawnić się dopiero po czasie.

Przemoc fizyczna prawie zawsze idzie w parze z przemocą psychiczną: groźbami, upokarzaniem, izolowaniem. Często towarzyszy jej też kontrola pieniędzy, czyli przemoc ekonomiczna.

Przemoc fizyczna w rodzinie - co robić krok po kroku

W trakcie zagrożenia

• Nie tłumacz się i nie próbuj przekonywać. W czasie wybuchu rozmowa zwykle nie uspokaja sytuacji.
• Jeśli to możliwe, przejdź do pomieszczenia z wyjściem, z dala od kuchni i miejsc, gdzie są ostre przedmioty.
• Dzwoń pod 112 lub poproś o to zaufaną osobę, sąsiada, starsze dziecko.
• Jeśli da się bezpiecznie wyjść, wyjdź do sąsiadów lub w miejsce publiczne.

Po zdarzeniu

1. Zadbaj o zdrowie

   Nawet jeśli obrażenia wydają się niewielkie, warto zgłosić się do lekarza lub na pogotowie. Niektóre urazy, np. głowy, nie dają od razu wyraźnych objawów. W zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

2. Poproś o dokumentację medyczną

   Można powiedzieć lekarzowi, skąd pochodzą obrażenia. Dokumentacja medyczna i zaświadczenia o obrażeniach mogą być ważne w przyszłości. O szczegóły warto zapytać lekarza, a w sprawach prawnych skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.

3. Zapisz, co się wydarzyło

   Data, godzina, przebieg, świadkowie. Notatki i ewentualne zdjęcia przechowuje się w miejscu niedostępnym dla sprawcy, na przykład u zaufanej osoby.

4. Porozmawiaj z Niebieską Linią

   Konsultanci 800 120 002 pomagają zaplanować kolejne kroki i udzielają informacji o procedurze „Niebieskiej Karty”, podobnie jak ośrodek pomocy społecznej.

5. Przygotuj plan bezpieczeństwa

   Zaufana osoba, hasło, naładowany telefon, dokumenty, miejsce schronienia. Szczegóły opisujemy na stronie plan bezpieczeństwa przy przemocy.

To nie jest Twoja wina

Po przemocy fizycznej często pojawiają się myśli: „to przeze mnie”, „trzeba było siedzieć cicho”, „to przez zmęczenie”, „to tylko raz”. Takie myśli są zrozumiałe, bo pomagają zachować poczucie kontroli. Nie zmieniają jednak faktu, że za przemoc odpowiada wyłącznie osoba, która jej używa.

Przeprosiny i obietnice po wybuchu to częsty element tak zwanego cyklu przemocy. Dają nadzieję, ale bez realnej zmiany i wzięcia odpowiedzialności przez sprawcę przemoc zwykle wraca, a z czasem bywa silniejsza. Więcej o cyklu przemocy piszemy na stronie przemoc domowa - rozpoznanie i pomoc.

Jeśli przemoc wiąże się z piciem lub braniem substancji, pamiętaj, że alkohol może ją nasilać, ale jej nie usprawiedliwia. Zobacz: przemoc a uzależnienie.

Dzieci a przemoc fizyczna w domu

Dzieci, które widzą lub słyszą przemoc wobec rodzica, same doświadczają przemocy. Mogą reagować lękiem, wycofaniem, złością, problemami ze snem lub w szkole. Często próbują bronić rodzica, co naraża je na niebezpieczeństwo.

• Ustal z dzieckiem, że w czasie awantury nie wchodzi między dorosłych, tylko idzie w bezpieczne miejsce.
• Naucz starsze dziecko, jak wybrać 112 i podać adres.
• Pokaż numer 116 111, pod którym dziecko może porozmawiać anonimowo, całodobowo.

Nie leczymy osób niepełnoletnich. Pomoc psychologiczną dla dzieci i młodzieży z regionu oferuje poradnia dla dzieci i młodzieży na Podhalu. Więcej wskazówek: jak chronić dzieci i rozmawiać z nimi.

Skutki psychiczne przemocy fizycznej

Ślady na ciele goją się zwykle szybciej niż to, co przemoc zostawia w psychice. Po doświadczeniu przemocy fizycznej często pojawiają się:

• stała czujność i nasłuchiwanie kroków, trzaśnięcia drzwiami, tonu głosu,
• trudności ze snem, koszmary, nagłe wspomnienia zdarzeń,
• odrętwienie emocjonalne albo przeciwnie, wybuchy płaczu i złości,
• poczucie winy, wstyd i wycofanie się z kontaktów,
• objawy obniżonego nastroju i lęku, czasem napady paniki.

To typowe reakcje na zagrożenie, a nie oznaka słabości. Mogą utrzymywać się także po ustaniu przemocy. Z pomocą specjalisty można stopniowo odzyskać poczucie bezpieczeństwa w ciele i w relacjach.

Jak pomagamy w Nowym Targu

Nasze centrum w Nowym Targu nie jest służbą interwencyjną, ale zapewnia poufne wsparcie psychologiczne osobom, które doznały lub doznają przemocy fizycznej. Wizyta nie wymaga skierowania ani wiedzy rodziny.

• Konsultacja. 50-60 minut na ocenę bezpieczeństwa, uporządkowanie sytuacji i ułożenie planu. Informujemy, gdzie szukać pomocy interwencyjnej.
• Terapia indywidualna. Praca z lękiem, wstydem, poczuciem winy i skutkami długotrwałego stresu.
• Praca z traumą. Gdy pojawiają się koszmary, nadmierna czujność, napady lęku, proponujemy terapię traumy, m.in. EMDR, po ustabilizowaniu sytuacji.
• Bezpieczeństwo przede wszystkim. Terapię par rozważamy wyłącznie, gdy przemoc ustała i ocena bezpieczeństwa na to pozwala.

O osobach stosujących przemoc: istnieją programy korekcyjno-edukacyjne, ale nie zastępują one ochrony rodziny. Przyjmujemy osoby z Nowego Targu i Podhala. Zadzwoń: 18 307 01 11 lub napisz przez formularz kontaktowy.

Pytania o przemoc fizyczną w rodzinie