Terapia traumy w Nowym Targu: PTSD, EMDR i bezpieczne tempo

Czym jest trauma psychiczna

Po trudnym doświadczeniu mózg może pozostać w stanie ciągłej gotowości. Wspomnienie nie zostaje „odłożone” jako przeszłość, tylko wraca z pełną siłą emocji i doznań z ciała. Dlatego wiele osób mówi, że „to było dawno, a nadal reaguję, jakby działo się teraz”.

Takie reakcje nie są oznaką słabości. To sposób, w jaki organizm próbował Cię chronić. Terapia traumy pomaga mu stopniowo zrozumieć, że zagrożenie minęło, i przywrócić poczucie bezpieczeństwa w teraźniejszości.

Objawy traumy i PTSD

Zespół stresu pourazowego (PTSD, ang. post-traumatic stress disorder) to jedna z możliwych reakcji po traumie. Klasyfikacja ICD-11 opisuje też złożony PTSD, który częściej rozwija się po długotrwałych, powtarzających się doświadczeniach, zwłaszcza w dzieciństwie.

Objawy typowe dla PTSD

• Ponowne przeżywanie. Natrętne wspomnienia, koszmary senne, nagłe „przebitki” emocji i doznań z ciała.
• Unikanie. Omijanie miejsc, ludzi, rozmów i myśli, które przypominają o zdarzeniu.
• Poczucie zagrożenia. Nadmierna czujność, łatwe wystraszenie, trudności ze snem i koncentracją.

Objawy częstsze w złożonej traumie

• trudność w regulowaniu emocji, gwałtowne wahania od napięcia do odrętwienia,
• głębokie poczucie wstydu, winy lub bycia „innym” niż wszyscy,
• trudności w bliskich relacjach i w zaufaniu do ludzi,
• poczucie odcięcia od siebie, ciała lub otoczenia (dysocjacja).

Objawy traumy często mieszają się z innymi trudnościami, takimi jak napady paniki i lęk, obniżony nastrój czy bezsenność. Nie musisz samodzielnie ustalać, „co to jest”. To zadanie konsultacji.

Trauma a uzależnienie

Związek traumy i uzależnienia jest dobrze znany w praktyce klinicznej. Alkohol, leki uspokajające czy inne substancje przynoszą chwilową ulgę od napięcia, koszmarów i natrętnych wspomnień. Z czasem ta ulga staje się pułapką.

Po odstawieniu substancji objawy traumy często wracają z większą siłą. Dla wielu osób to jeden z głównych powodów nawrotów. Jeśli terapia uzależnienia nie uwzględnia traumy, abstynencja bywa bardzo trudna do utrzymania, a nawroty wydają się „niezrozumiałe”.

Dlatego łączymy terapię traumy z planem zapobiegania nawrotom. Uczymy rozpoznawać, kiedy napięcie po traumie zamienia się w głód alkoholowy, i jak reagować inaczej niż sięgnięciem po substancję. Osobom, które dorastały w rodzinie z problemem alkoholowym, polecamy też stronę o terapii DDA i DDD.

Jeżeli po dłuższym czasie używasz alkoholu lub benzodiazepin, nie odstawiaj ich gwałtownie, bo może to być groźne. Potrzebna jest wtedy konsultacja lekarska, a czasem detoks.

Jak wygląda terapia traumy

Współczesna terapia traumy przebiega etapami. Kolejność ma znaczenie, bo chroni przed ponownym przytłoczeniem. Nie zaczynamy od opowiadania najtrudniejszych wspomnień.

1. Stabilizacja

   Budujemy poczucie bezpieczeństwa w relacji terapeutycznej i w codzienności. Uczysz się sposobów regulacji: oddechu, uziemienia, rozpoznawania sygnałów przeciążenia. Ten etap trwa zwykle 4-8 tygodni, a czasem dłużej.

2. Przetwarzanie wspomnień

   Gdy masz już stabilne zasoby, wracamy do trudnych doświadczeń w kontrolowany sposób, najczęściej z wykorzystaniem EMDR. Tempo ustalamy razem i w każdej chwili można się zatrzymać.

3. Integracja

   Pracujemy nad tym, jak doświadczenie zmieniło Twoje przekonania o sobie i świecie, i jak budować relacje oraz plany, które nie są już podporządkowane przeszłości.

EMDR

Terapia EMDR (ang. Eye Movement Desensitization and Reprocessing, odwrażliwianie i przetwarzanie za pomocą ruchów gałek ocznych) wykorzystuje stymulację obustronną, na przykład ruchy oczu, podczas przywoływania wspomnienia. Pomaga to mózgowi przetworzyć doświadczenie tak, żeby stało się „zwykłym” wspomnieniem, a nie żywym zagrożeniem.

Praca z częściami

W złożonej traumie przydatna bywa Ego State Therapy (terapia stanów ego). Pozwala z szacunkiem pracować z różnymi „częściami” siebie, na przykład tą, która chroni przez odcięcie, i tą, która wciąż się boi.

Regulacja ciała

Po kwalifikacji, jako uzupełnienie psychoterapii, możemy zaproponować biofeedback HRV lub neurofeedback, które wspierają naukę wyciszania nadmiernej czujności.

Jak wspierać siebie na co dzień po trudnych doświadczeniach

Terapia odbywa się zwykle raz w tygodniu, a życie toczy się każdego dnia. Dlatego ważne są proste nawyki, które pomagają układowi nerwowemu odzyskiwać równowagę między sesjami. Nie zastąpią terapii, ale mogą sprawić, że codzienność stanie się lżejsza.

• Okno tolerancji. Każdy ma zakres pobudzenia, w którym da się myśleć i czuć jednocześnie. Zauważaj, kiedy z niego wychodzisz: w stronę napięcia lub w stronę odrętwienia.
• Kotwice bezpieczeństwa. Przedmiot, zapach, zdjęcie czy miejsce, które kojarzy się ze spokojem, pomaga wrócić do teraźniejszości, gdy wspomnienia się nasilają.
• Rytm i przewidywalność. Stałe pory snu, posiłków i ruchu dają ciału sygnał, że świat jest bardziej przewidywalny niż wtedy, gdy działo się coś trudnego.
• Łagodny ruch. Spacer, rozciąganie czy spokojna praca fizyczna pomagają rozładować napięcie zatrzymane w ciele.
• Dawkowanie kontaktu z wyzwalaczami. Nie musisz od razu mierzyć się z tym, co przypomina o zdarzeniu. Tempo ustala się w terapii, krok po kroku.
• Życzliwość wobec siebie. Reakcje po traumie powstały, żeby Cię chronić. Zamiast pytać „co jest ze mną nie tak”, spróbuj zapytać „co mi się przydarzyło i czego teraz potrzebuję”.

Bliscy często nie wiedzą, jak pomóc. Czasem wystarczy, że są obok, słuchają bez naciskania i szanują Twoje granice. Jeśli potrzebują wskazówek, zapraszamy ich na konsultację dla bliskich.

Jak pomagamy w terapii traumy w Nowym Targu

Pierwsze spotkanie trwa 50-60 minut. Nie musisz na nim opowiadać o szczegółach tego, co się wydarzyło. Rozmawiamy o tym, jak trauma wpływa na Twoją codzienność, co pomaga, a co utrudnia, oraz jakie masz cele.

Na tej podstawie przygotowujemy plan terapii. Sesje odbywają się zwykle raz w tygodniu. Pracujemy indywidualnie, a gdy trauma wpływa na związek lub rodzinę, proponujemy też terapię dla par i rodzin albo konsultacje dla bliskich.

Przyjmujemy osoby dorosłe z całego Podhala, bez skierowania i poufnie. Więcej o innych formach wsparcia przeczytasz na stronie pomoc psychologiczna w kryzysie. Umów się telefonicznie pod numerem 18 307 01 11 lub przez formularz kontaktowy.

Najczęstsze pytania o terapię traumy