Alkohol u kobiet: ryzyko, ukryte picie i pomoc bez oceniania

Alkohol u kobiet: dlaczego to osobny temat

Kobieta z problemem alkoholowym rzadko przypomina stereotyp. Najczęściej pracuje, opiekuje się dziećmi lub rodzicami, prowadzi dom. Alkohol pojawia się wieczorem, gdy wszystko jest już zrobione, i przez długi czas wydaje się zasłużonym odpoczynkiem.

Ten tekst jest dla kobiet, które zastanawiają się nad własnym piciem, i dla ich bliskich. Piszemy o faktach i mechanizmach, nie o winie. Uzależnienie jest chorobą, a nie oceną charakteru.

Jak alkohol działa na organizm kobiety

Różnice między płciami w reakcji na alkohol są dobrze opisane w wiedzy medycznej. Nie chodzi o „słabą głowę”, tylko o budowę i fizjologię organizmu.

• Wyższe stężenie we krwi. Przy tej samej ilości wypitego alkoholu kobiety mają zwykle wyższe stężenie alkoholu we krwi niż mężczyźni. Wpływa na to m.in. inny skład ciała i mniejsza ilość wody w organizmie.
• Szybszy rozwój szkód. U kobiet uszkodzenia wątroby, serca i układu nerwowego mogą rozwijać się szybciej i przy krótszym okresie picia.
• Wahania hormonalne. Cykl, ciąża, okres po porodzie i menopauza mogą wpływać na samopoczucie i na to, jak alkohol działa.
• Szybsze przejście od picia ryzykownego do uzależnienia. U części kobiet ten proces bywa krótszy.

Nie podajemy tu „bezpiecznych” ilości, bo nie ma jednej granicy dobrej dla każdej osoby. Własne picie można ocenić testem AUDIT, a wynik omówić ze specjalistą.

Ukryte picie, wstyd i „wieczór po dzieciach”

Wiele kobiet pije tak, żeby nikt nie widział. Nie z przebiegłości, tylko ze wstydu. Społeczne oczekiwania wobec kobiet, a zwłaszcza matek, są wysokie, a picie kobiety bywa oceniane surowiej niż picie mężczyzny.

Typowe wzorce

• Wieczór po dzieciach. Gdy dzieci śpią, pojawia się kieliszek wina „dla siebie”. Z czasem staje się jedynym sposobem na odpoczynek.
• Kultura „wine mom”. Żarty i memy o winie jako nagrodzie za macierzyństwo sprawiają, że codzienne picie wygląda na normę. Często są wyrazem realnego zmęczenia i braku wsparcia, a nie problemu. Czasem jednak utrudniają zauważenie, że granica została przekroczona.
• Picie w samotności. Bez towarzystwa, w kuchni, w trakcie gotowania, „żeby dotrwać do końca dnia”.
• Ukrywanie butelek i ilości. Wyrzucanie butelek poza domem, kupowanie w różnych miejscach, dolewanie.

Zmęczenie matek jest prawdziwe i zasługuje na troskę. Pytanie nie brzmi „czy jestem złą matką”, tylko „czy alkohol nie przejął roli, którą powinny pełnić odpoczynek, sen i wsparcie innych ludzi”.

Alkohol, lęk i depresja

U kobiet picie często zaczyna się jako sposób na napięcie, niepokój, smutek lub bezsenność. Alkohol na chwilę wycisza, ale gdy przestaje działać, lęk i obniżony nastrój wracają silniejsze. Tak powstaje błędne koło.

Jeśli rozpoznajesz u siebie przewlekły niepokój, przeczytaj o lęku i strachu. Gdy dominuje smutek, brak energii i utrata radości, pomocna będzie strona o stanach depresyjnych. Leczenie picia i leczenie nastroju najlepiej prowadzić równolegle.

Ciąża, okres po porodzie i menopauza

Ciąża

W ciąży żadna ilość alkoholu nie jest uznawana za bezpieczną. Alkohol przenika do rozwijającego się dziecka i może powodować spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych (FASD), czyli trwałe trudności w rozwoju, uczeniu się i zachowaniu. Jeśli kobieta w ciąży ma trudność z przerwaniem picia, to sygnał, by jak najszybciej porozmawiać z lekarzem prowadzącym ciążę. Szukanie pomocy jest wyrazem troski, nie powodem do wstydu.

Okres po porodzie

Brak snu, zmiana ról i samotność mogą zwiększać sięganie po alkohol. Przy przedłużającym się smutku, lęku lub myślach o skrzywdzeniu siebie potrzebna jest pilna konsultacja lekarska.

Menopauza i sen

W okresie menopauzy częściej pojawiają się problemy ze snem, uderzenia gorąca i wahania nastroju. Po alkohol sięga się wtedy „na sen”, ale alkohol spłyca sen i nasila nocne wybudzenia. Więcej w artykule alkohol a sen. Objawy menopauzy warto omówić z lekarzem.

Alkohol a przemoc w związku

Picie w związku bywa splecione z przemocą, niezależnie od tego, kto pije. Przemoc nigdy nie jest winą osoby, która jej doświadcza. Alkohol nie usprawiedliwia sprawcy.

Jeśli kobieta boi się partnera lub partnerki, bezpieczeństwo jest ważniejsze niż terapia picia. Całodobowo działa Niebieska Linia: 800 120 002. W bezpośrednim zagrożeniu dzwoń pod 112. Więcej informacji, w tym o planie bezpieczeństwa, znajdziesz w dziale przemoc.

Wstyd jako bariera w leczeniu

Wstyd jest jednym z głównych powodów, dla których kobiety zwlekają z leczeniem. Pojawiają się obawy: co powie rodzina, czy ktoś uzna, że nie radzą sobie z dziećmi, czy wiadomość dotrze do pracy lub sąsiadów.

Wstyd podtrzymuje picie, bo skłania do ukrywania i samotności. Pomaga nazwanie go i rozmowa z kimś, kto nie ocenia. Jeśli po okresie abstynencji doszło do nawrotu, przeczytaj artykuł wstyd po nawrocie.

Gotowe zdania na pierwszy kontakt

• „Piję wieczorami więcej, niż chcę, i nie potrafię przestać. Chcę się temu przyjrzeć.”
• „Boję się, że ktoś uzna mnie za złą matkę. Potrzebuję pomocy, a nie oceny.”
• „Piję, żeby zasnąć i uspokoić lęk. Chcę znaleźć inny sposób.”

Jak pomagamy kobietom w Nowym Targu

W naszym centrum w Nowym Targu pracujemy z kobietami bez oceniania, poufnie i bez skierowania. Pierwsza konsultacja trwa 50-60 minut. Rozmawiamy o piciu, nastroju, śnie, sytuacji rodzinnej i bezpieczeństwie. Wspólnie ustalamy plan, który da się pogodzić z pracą i opieką nad dziećmi.

• Terapia indywidualna. Opieramy się m.in. na CBT, ACT, terapii schematów i modelu zapobiegania nawrotom. Więcej na stronie terapia uzależnienia od alkoholu.
• Pobyt w ośrodku zamkniętym, gdy jest potrzebny. Centrum oferuje ośrodek zamknięty w wariancie 14 lub 28 dni, po konsultacji kwalifikacyjnej. Pobyt jest dobrowolny.
• Wsparcie dla matek. Pomagamy zaplanować leczenie z myślą o dzieciach i rozmawiać z nimi w sposób dopasowany do wieku, bez oceniania.
• Terapia par i rodzin. Gdy bliscy chcą uczestniczyć w zmianie i jest to bezpieczne.

Przyjmujemy pacjentki z Nowego Targu i całego Podhala. Termin umówisz pod numerem 18 307 01 11 lub przez stronę kontaktu.

Najczęstsze pytania: alkohol u kobiet